Τι συμβαίνει με την περιουσία ενός ανθρώπου όταν φύγει από τη ζωή χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη; Ποιοι συγγενείς έχουν δικαίωμα στην κληρονομιά και τι προβλέπεται για τον σύζυγο ή τον σύντροφο σε ελεύθερη συμβίωση;
Τα συγκεκριμένα ερωτήματα απασχολούν ολοένα και περισσότερους πολίτες, οι οποίοι απευθύνονται σε συμβολαιογράφους προκειμένου να ενημερωθούν για τα δικαιώματά τους στην κληρονομική διαδοχή.
Παράλληλα, στο πλαίσιο του νέου κληρονομικού δικαίου που αναμένεται να γίνει νόμος του κράτους το επόμενο διάστημα, παρουσιάζονται αναλυτικά οι αλλαγές και συγκεκριμένα παραδείγματα για το τι συμβαίνει όταν δεν υπάρχει κανενός είδους διαθήκη, είτε δημόσια είτε μυστική είτε ιδιόχειρη.
Η κληρονομική διαδοχή χωρίζεται, σύμφωνα με τον νόμο, σε έξι τάξεις. Η σειρά ξεκινά από τους στενότερους συγγενείς και φτάνει μέχρι το Δημόσιο, στην περίπτωση που δεν υπάρχει κανένας συγγενής που να μπορεί να κληρονομήσει.
Στην πρώτη τάξη περιλαμβάνονται ο επιζών σύζυγος και τα παιδιά του ανθρώπου που έφυγε από τη ζωή.
Όταν υπάρχει ένας σύζυγος και ένα παιδί, ο σύζυγος κληρονομεί το 1/3 της περιουσίας, ενώ το παιδί λαμβάνει τα υπόλοιπα 2/3.
Εάν υπάρχουν περισσότερα παιδιά, ο επιζών σύζυγος λαμβάνει το 1/4, ενώ τα υπόλοιπα 3/4 μοιράζονται ισόποσα μεταξύ των παιδιών.
Στη δεύτερη τάξη εντάσσονται οι γονείς του θανόντος, τα αδέλφια του, αλλά και οι απόγονοι των αδελφών του.
Η τρίτη τάξη αφορά τους παππούδες και τις γιαγιάδες του κληρονομουμένου, καθώς και τους κατιόντες τους.
Όταν δεν υπάρχουν συγγενείς από τις προηγούμενες τάξεις, η κληρονομιά περνά στους παππούδες και τις γιαγιάδες.
Στην τέταρτη τάξη περιλαμβάνονται οι προπαππούδες και οι προγιαγιάδες του ανθρώπου που απεβίωσε.
Εάν δεν υπάρχουν συγγενείς από τις προηγούμενες τάξεις, σύμφωνα με την πέμπτη τάξη ολόκληρη η περιουσία περνά στον επιζώντα σύζυγο, ο οποίος γίνεται ο μοναδικός εξ αδιαθέτου κληρονόμος.
Ο επιζών σύζυγος, ανεξάρτητα από την τάξη στην οποία βρίσκεται, δικαιούται επιπλέον το λεγόμενο εξαίρετο, δηλαδή τα έπιπλα, τα σκεύη, τα ενδύματα και άλλα αντικείμενα κοινής χρήσης.
Στο προτεινόμενο νέο πλαίσιο προβλέπεται επίσης δυνατότητα για συντρόφους που βρίσκονται σε ελεύθερη ένωση να ενταχθούν, υπό αυστηρές προϋποθέσεις, στην πέμπτη τάξη των κληρονόμων. Βασική προϋπόθεση είναι να έχει προηγηθεί τουλάχιστον τριετής συμβίωση, η οποία θα πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί στην πράξη μέσω δικαστικής απόφασης.
Εάν δεν υπάρχει κανένας συγγενής από τις προηγούμενες τάξεις, τότε ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος καλείται το Δημόσιο.
Στην περίπτωση αυτή, το Δημόσιο αποδέχεται πάντοτε την κληρονομιά με το ευεργέτημα της απογραφής.
Το δημοσίευμα παρουσιάζει και συγκεκριμένα σενάρια, προκειμένου να γίνει κατανοητό πώς διαφοροποιείται η κατάσταση μεταξύ του ισχύοντος δικαίου και του προτεινόμενου νέου πλαισίου.
Ο Κ πεθαίνει χωρίς διαθήκη. Αφήνει πίσω του τη σύζυγό του Σ και δύο πρώτα ξαδέλφια, τον Α και τον Β, οι οποίοι είναι παιδιά του αδελφού του πατέρα του. Ο Κ δεν είχε καμία επαφή μαζί τους για τα τελευταία 20 χρόνια.
Με βάση το ισχύον δίκαιο, η Σ κληρονομεί το 1/2 της περιουσίας, ενώ το υπόλοιπο 1/2 μοιράζεται εξίσου μεταξύ του Α και του Β, οι οποίοι λαμβάνουν από 1/4 ο καθένας. Η σύζυγος λαμβάνει επιπλέον και το εξαίρετο, δηλαδή την οικοσκευή και τα σχετικά αντικείμενα.
Με βάση το προτεινόμενο σχέδιο, αντίθετα, το σύνολο της περιουσίας του Κ θα περιέλθει στη σύζυγό του Σ.
Χωρίς κατηγορίαΣοκ στην κληρονομιά χωρίς διαθήκη: Ποιοι παίρνουν τα πάντα και ποιοι τίθενται εκτός
Ο 85χρονος Κ είναι χήρος και εδώ και 20 χρόνια συζεί με την 75χρονη Α, την οποία γνώρισε μετά τον θάνατο της συζύγου του Σ.
Τα τελευταία πέντε χρόνια αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας, νοσηλεύεται συχνά και, όταν βρίσκεται στο σπίτι, χρειάζεται σημαντική βοήθεια για την κάλυψη των καθημερινών του αναγκών.
Από τον γάμο του με τη Σ έχει αποκτήσει δύο ενήλικους γιους, τους Γ1 και Γ2. Οι δύο γιοι επικοινωνούν συχνά με τον πατέρα τους και ενδιαφέρονται για εκείνον, ωστόσο μένουν σε διαφορετικές πόλεις και δεν μπορούν να τον βοηθούν καθημερινά. Παράλληλα, δεν είχαν αποδεχθεί ποτέ τη σχέση του πατέρα τους με την Α.
Ο Κ πεθαίνει χωρίς να έχει συντάξει διαθήκη.
Με βάση το ισχύον δίκαιο, μοναδικοί κληρονόμοι είναι οι δύο γιοι του, οι οποίοι μπορούν να ζητήσουν άμεσα από την Α να τους παραδώσει το διαμέρισμα όπου ζούσε μαζί με τον πατέρα τους.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο σχέδιο, οι δύο γιοι εξακολουθούν να μοιράζονται την κληρονομιά. Ωστόσο, η Α αποκτά δικαίωμα στο εξαίρετο, δηλαδή στην οικοσκευή, ενώ μπορεί να συνεχίσει να κατοικεί στο διαμέρισμα του Κ για ένα έτος από τον θάνατό του.
Επιπλέον, επειδή είχε προσφέρει ουσιαστική και χωρίς αντάλλαγμα βοήθεια στον Κ για την κάλυψη των αναγκών του, και εφόσον εκείνος δεν είχε προβλέψει διαφορετικά, προβλέπεται υπέρ της Α εκ του νόμου κληροδοσία. Οι δύο γιοι επιβαρύνονται με την καταβολή χρηματικού ποσού ανάλογου με τις υπηρεσίες που είχε προσφέρει η Α στον Κ.
Ο Κ είναι άγαμος και άτεκνος και βρίσκεται σε ελεύθερη συμβίωση με την Α εδώ και 10 χρόνια. Πεθαίνει ξαφνικά σε τροχαίο, χωρίς να έχει αφήσει διαθήκη.
Κατά τον χρόνο του θανάτου του δεν βρίσκεται εν ζωή κανένας από τους συγγενείς που θα μπορούσαν να κληθούν στην κληρονομική διαδοχή: ούτε κατιόντες, γονείς, αδέλφια, ανίψια και μικρανίψια, ούτε παππούδες, γιαγιάδες, θείοι, θείες ή πρώτα ξαδέλφια.
Με βάση το ισχύον δίκαιο, η κληρονομιά του Κ περιέρχεται στο Δημόσιο.
Το προτεινόμενο σχέδιο προβλέπει διαφορετική αντιμετώπιση. Η Α θα μπορεί, μέσα σε προθεσμία τεσσάρων μηνών από τη στιγμή που θα πληροφορηθεί τόσο τον θάνατο του Κ όσο και την απουσία συγγενών που καλούνται στην κληρονομική διαδοχή, να καταθέσει αίτηση στο δικαστήριο ώστε η κληρονομιά να περιέλθει σε εκείνη.
Εφόσον το δικαστήριο διαπιστώσει ότι πράγματι η Α συζούσε με τον Κ σε ελεύθερη ένωση για περισσότερα από τρία χρόνια πριν από τον θάνατό του, θα κάνει δεκτή την αίτηση και η Α θα καταστεί μοναδική κληρονόμος, με αναδρομική ισχύ από την ημερομηνία θανάτου του Κ.
Σε περίπτωση που η αίτηση απορριφθεί, η κληρονομιά θα περιέλθει στο Δημόσιο.
Οι προτεινόμενες αλλαγές επιχειρούν να αντιμετωπίσουν περιπτώσεις στις οποίες η πραγματική οικογενειακή ή προσωπική σχέση του θανόντος δεν αποτυπώνεται πλήρως στην κληρονομική διαδοχή που ισχύει σήμερα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η ελεύθερη συμβίωση, καθώς υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ο σύντροφος μπορεί να αποκτήσει κληρονομικά δικαιώματα, ενώ προβλέπεται προστασία και για περιπτώσεις όπου είχε προσφέρει ουσιαστική, χωρίς αμοιβή φροντίδα στον θανόντα.
Το νέο πλαίσιο, ωστόσο, βρίσκεται στο στάδιο του προτεινόμενου σχεδίου και, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, αναμένεται να αποτελέσει νόμο του κράτους το επόμενο διάστημα.
Περισσότερες Ειδήσεις σήμερα
Νύφη από την εκκλησία στο νεκτροταφείο: Ο σπαραγμός του συζύγου και η μεθυσμένη οδηγός
Θρίλερ στην Ηλεία: Έσπρωξε την πρώην σύντροφο του από το μπαλκόνι