Νέα προειδοποίηση για τον κίνδυνο επαναφοράς των έντονων ανατιμήσεων στα τρόφιμα απευθύνει η J.P. Morgan, καθώς ακραία καιρικά φαινόμενα, υψηλό ενεργειακό κόστος και προβλήματα στις εφοδιαστικές αλυσίδες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων τους επόμενους μήνες.
Στο επίκεντρο της ανάλυσης βρίσκεται η πιθανότητα ενίσχυσης του φαινομένου Ελ Νίνιο, ακόμη και σε επίπεδα που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως «super El Niño». Μια τέτοια εξέλιξη είναι πιθανό να επηρεάσει τις αγροτικές καλλιέργειες σε διαφορετικές περιοχές του κόσμου, με συνέπειες στην παραγωγή, την προσφορά και τελικά στις τιμές βασικών τροφίμων.
Ελ Νίνιο και αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της JPMorgan που μετέδωσε το Reuters, ένα ισχυρό Ελ Νίνιο θα μπορούσε από μόνο του να προσθέσει περίπου 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων.
Εάν, όμως, το φαινόμενο συνδυαστεί με υψηλότερες τιμές ενέργειας και αυξημένο κόστος για καύσιμα, λιπάσματα και συσκευασίες, η συνολική επίδραση θα μπορούσε να ανέλθει περίπου στις 1,3 έως 1,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Η συγκεκριμένη προειδοποίηση δεν σημαίνει ότι επίκειται γενικευμένη έλλειψη τροφίμων ή ότι όλα τα προϊόντα θα παρουσιάσουν τις ίδιες αυξήσεις. Η ίδια η J.P. Morgan επισημαίνει πως δεν υπάρχουν προς το παρόν άμεσα σημάδια για γενικευμένες ελλείψεις στα περισσότερα αγροτικά εμπορεύματα.
Ωστόσο, τα παγκόσμια αποθέματα σε σχέση με την κατανάλωση παραμένουν κοντά σε χαμηλά επίπεδα αρκετών ετών. Αυτό καθιστά τις αγορές πιο ευάλωτες σε μια ξαφνική διαταραχή της παραγωγής.
Τα λιπάσματα αποτελούν έναν ακόμη μεγάλο κίνδυνο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο κόστος των λιπασμάτων, καθώς οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επηρεάσει σημαντικές εφοδιαστικές αλυσίδες. Η περιοχή αποτελεί, άλλωστε, σημαντική πηγή πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στη γεωργική παραγωγή.
Η J.P. Morgan έχει αναφέρει ότι οι διεθνείς τιμές ορισμένων αζωτούχων λιπασμάτων αυξήθηκαν κατά 25% έως 50% σε σχέση με τα επίπεδα που καταγράφονταν στα τέλη Φεβρουαρίου 2026, ανάλογα με το προϊόν και την περιοχή.
Οι συγκεκριμένες αυξήσεις δεν μεταφέρονται απαραίτητα άμεσα στις τιμές που βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι. Το αυξημένο κόστος επιβαρύνει αρχικά τους παραγωγούς και, εφόσον οδηγήσει σε περιορισμένη χρήση λιπασμάτων ή σε χαμηλότερες αποδόσεις των καλλιεργειών, οι συνέπειες μπορεί να φανούν αρκετούς μήνες αργότερα.
Χωρίς κατηγορίαΈκτακτο για τα τρόφιμα: Η J.P. Morgan χτυπά «καμπανάκι» – Η προειδοποίηση που πρέπει να γνωρίζουν όλοι
Σε προηγούμενη εκτίμησή της, η J.P. Morgan είχε προειδοποιήσει ότι, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, η διαταραχή θα μπορούσε να οδηγήσει προσωρινά τον παγκόσμιο πληθωρισμό τροφίμων στο 4%-5%, με την επίδραση να εμφανίζεται με σημαντική καθυστέρηση.
Ο συνδυασμός καιρού, ενέργειας και ακρίβειας προβληματίζει
Το φαινόμενο Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στις βροχοπτώσεις και τις θερμοκρασίες σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη, επηρεάζοντας διαφορετικές καλλιέργειες.
Εάν οι μεταβολές αυτές συμπέσουν με αυξημένο κόστος ενέργειας και λιπασμάτων, οι παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με πολλαπλές πιέσεις.
Παράλληλα, η J.P. Morgan επισημαίνει ότι προβλήματα στην προμήθεια λιπασμάτων κατά την κρίσιμη περίοδο της σποράς δεν είναι πάντα δυνατό να διορθωθούν σε μεταγενέστερο στάδιο. Έτσι, ακόμη και μια προσωρινή διαταραχή μπορεί να επηρεάσει την επόμενη συγκομιδή.
Τι μπορεί να σημαίνει αυτό για τους καταναλωτές
Το βασικό συμπέρασμα της ανάλυσης είναι ότι ο κίνδυνος μιας νέας διεθνούς ανατίμησης των τροφίμων παραμένει υπαρκτός.
Οι καιρικές συνθήκες, οι γεωπολιτικές εξελίξεις, το ενεργειακό κόστος και οι τιμές των λιπασμάτων δημιουργούν ένα περιβάλλον στο οποίο μια νέα διαταραχή θα μπορούσε σταδιακά να περάσει από την αγροτική παραγωγή στις διεθνείς αγορές και τελικά στις τιμές λιανικής.
Οι συνέπειες δεν αναμένεται να είναι ίδιες σε όλες τις χώρες. Μεγαλύτερη έκθεση εκτιμάται ότι έχουν οι αναδυόμενες οικονομίες της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, όπου τα τρόφιμα αποτελούν μεγαλύτερο μέρος των οικογενειακών δαπανών.
Στην Ευρώπη η άμεση επίδραση του Ελ Νίνιο μπορεί να είναι ηπιότερη, χωρίς όμως να αποκλείονται έμμεσες πιέσεις από το ενεργειακό κόστος και τις αυξημένες δαπάνες παραγωγής.
Έτσι, η εικόνα δεν αποτελεί βεβαιότητα ότι έρχεται ένα νέο παγκόσμιο κύμα ακρίβειας, αλλά έναν σοβαρό κίνδυνο που βρίσκεται ήδη στο μικροσκόπιο των αναλυτών. Το ανησυχητικό στοιχείο είναι πως οι εξελίξεις που καταγράφονται σήμερα στις καλλιέργειες και στην αγορά λιπασμάτων μπορεί να αποτυπωθούν στις τιμές των τροφίμων αρκετό καιρό αργότερα.
Περισσότερες Ειδήσεις σήμερα
Ελ Νίνιο: Έρχεται ακραίο κλιματικό φαινόμενο, το πιο έντονο εδώ και πάνω από έναν αιώνα
Πιο «πικρός» ο καφές από 1η Ιουλίου – Πού θα φτάσει η τιμή του