Πέθανε η Γκλόρια Στάινεμ: Η γυναίκα που έκανε τον φεμινισμό δύναμη αλλαγής και άφησε πίσω της μια ολόκληρη εποχή
Σε ηλικία 92 ετών έφυγε από τη ζωή η Γκλόρια Στάινεμ, η εμβληματική Αμερικανίδα δημοσιογράφος, συγγραφέας και ακτιβίστρια που ταύτισε το όνομά της με το δεύτερο κύμα του φεμινισμού.
Από τις δημοσιογραφικές αποκαλύψεις της δεκαετίας του ’60 μέχρι την ίδρυση του ιστορικού περιοδικού Ms. και τους αγώνες για πολιτική εκπροσώπηση, ισότητα και δικαιώματα των γυναικών, η Στάινεμ δεν υπήρξε απλώς μάρτυρας μιας κοινωνικής επανάστασης. Υπήρξε μία από εκείνες που τη διαμόρφωσαν.
Η Γκλόρια Στάινεμ πέθανε σε ηλικία 92 ετών στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη, έπειτα από περισσότερες από έξι δεκαετίες δημόσιας παρουσίας και ακτιβισμού. Σύμφωνα με το Associated Press, η υγεία της είχε επιδεινωθεί το τελευταίο διάστημα, όμως μέχρι τα βαθιά γεράματά της παρέμενε πνευματικά ενεργή και παρούσα στον δημόσιο διάλογο. Είχε μάλιστα ολοκληρώσει νέα απομνημονεύματα, τα οποία αναμένεται να κυκλοφορήσουν το φθινόπωρο του 2026.
Ο θάνατός της κλείνει ένα από τα σημαντικότερα κεφάλαια στην ιστορία του σύγχρονου αμερικανικού φεμινισμού.
Για εκατομμύρια γυναίκες, η Στάινεμ υπήρξε κάτι περισσότερο από μία διάσημη ακτιβίστρια. Έγινε το αναγνωρίσιμο πρόσωπο μιας εποχής κατά την οποία ζητήματα που για δεκαετίες παρέμεναν κλεισμένα μέσα στο σπίτι, στην οικογένεια ή στον χώρο εργασίας μετατράπηκαν σε πολιτικά αιτήματα: ίση μεταχείριση, ίσες επαγγελματικές ευκαιρίες, πολιτική εκπροσώπηση και το δικαίωμα των γυναικών να αποφασίζουν για τη ζωή και το σώμα τους.
Από το Οχάιο στη δημοσιογραφία
Η Γκλόρια Μαρί Στάινεμ γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1934 στο Τολέδο του Οχάιο. Τα παιδικά της χρόνια ήταν ασυνήθιστα. Ο πατέρας της εργαζόταν ως περιοδεύων πωλητής και η οικογένεια μετακινούνταν συχνά, με αποτέλεσμα η μικρή Γκλόρια να μη ζήσει πάντα τη συμβατική σχολική καθημερινότητα.
Όταν οι γονείς της χώρισαν, εκείνη ήταν μόλις δέκα ετών και έμεινε με τη μητέρα της, η οποία αντιμετώπιζε σοβαρές δυσκολίες ψυχικής υγείας. Η ίδια η Στάινεμ θα έβλεπε αργότερα στη ζωή της μητέρας της ένα παράδειγμα των περιορισμένων επιλογών που είχε μια γυναίκα εκείνης της εποχής.
Φοίτησε στο Smith College, όπου σπούδασε πολιτικές επιστήμες και αποφοίτησε το 1956. Στη συνέχεια ταξίδεψε στην Ινδία με υποτροφία, μια εμπειρία που συνέβαλε στη μετέπειτα αντίληψή της για τη δύναμη των κινημάτων βάσης και της συλλογικής πολιτικής δράσης.
Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, επιχείρησε να κάνει καριέρα στη δημοσιογραφία.
Βρέθηκε όμως αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα χαρακτηριστική της εποχής: οι γυναίκες δημοσιογράφοι δύσκολα αναλάμβαναν πολιτικά ή κοινωνικά θέματα. Συχνά περιορίζονταν σε κείμενα για μόδα, τρόπο ζωής και άλλα θέματα που οι εκδότες θεωρούσαν «γυναικεία».
Η Στάινεμ ήθελε να γράφει για πολιτική.
Και τελικά το έκανε.
Η έρευνα που την έκανε γνωστή
Το 1963 ήρθε μία από τις πιο πολυσυζητημένες στιγμές της πρώιμης δημοσιογραφικής της καριέρας.
Για λογαριασμό του περιοδικού Show, εργάστηκε μυστικά ως Playboy Bunny προκειμένου να καταγράψει τις πραγματικές συνθήκες εργασίας των γυναικών στα Playboy Clubs. Η έρευνά της αποκάλυψε μια πραγματικότητα πολύ διαφορετική από τη λαμπερή εικόνα που προβαλλόταν προς τα έξω, αναδεικνύοντας ζητήματα σεξισμού και χαμηλών αμοιβών.
Το ρεπορτάζ τής έφερε μεγάλη δημοσιότητα, αν και η ίδια αργότερα μιλούσε με ανάμεικτα συναισθήματα γι’ αυτή την περίοδο, καθώς δυσκολεύτηκε στη συνέχεια να αντιμετωπιστεί ως σοβαρή πολιτική δημοσιογράφος.
Το 1968 συμμετείχε στην ίδρυση του New York magazine και εργάστηκε εκεί ως συντάκτρια και πολιτική αρθρογράφος.
Όμως η πραγματική στροφή της ζωής της δεν θα γινόταν μέσα σε κάποια αίθουσα σύνταξης.
Θα γινόταν μέσα από το γυναικείο κίνημα.
Το 1969 που άλλαξε την πορεία της
Το 1969 η Στάινεμ παρακολούθησε στη Νέα Υόρκη μια δημόσια εκδήλωση στην οποία γυναίκες μιλούσαν για τις εμπειρίες τους σχετικά με τις αμβλώσεις.
Η εμπειρία αποδείχθηκε καθοριστική.
Η ίδια είχε κάνει άμβλωση όταν ήταν 22 ετών, σε μια εποχή κατά την οποία η διαδικασία ήταν παράνομη στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τις περισσότερες συνθήκες. Χρόνια αργότερα περιέγραφε εκείνη τη δημόσια συζήτηση ως την αρχή της δικής της πορείας στον ακτιβισμό.
Από εκεί και πέρα, η δημοσιογράφος άρχισε σταδιακά να μετατρέπεται σε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εκπροσώπους του δεύτερου κύματος του φεμινισμού.
Έδινε ομιλίες, συμμετείχε σε συγκεντρώσεις και ταξίδευε ασταμάτητα σε πανεπιστήμια και κοινότητες. Και αυτό είχε ιδιαίτερη σημασία για μια γυναίκα που, όπως είχε παραδεχθεί, φοβόταν βαθιά τη δημόσια ομιλία.
Η γέννηση του Ms.
Το 1971 εμφανίστηκε αρχικά ως ένθετο του New York magazine ένα έντυπο που επρόκειτο να γράψει ιστορία.
Το όνομά του ήταν Ms.
Το 1972 έγινε ανεξάρτητο περιοδικό και εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα μέσα έκφρασης του αμερικανικού φεμινιστικού κινήματος. Η Στάινεμ το δημιούργησε μαζί με άλλες δημοσιογράφους και παρέμεινε επί χρόνια συντάκτρια και αρθρογράφος του.
Η σημασία του Ms. ξεπερνούσε κατά πολύ τα όρια ενός περιοδικού.
Χωρίς κατηγορίαΠΕΘΑΝΕ Η ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΟΥ ΦΕΜΙΝΙΣΜΟΥ – ΑΦΗΣΕ ΠΙΣΩ ΤΗΣ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ ΕΡΓΟ
Σε μια εποχή κατά την οποία πολλά γυναικεία έντυπα επικεντρώνονταν στο νοικοκυριό, στη μόδα και στην οικογενειακή ζωή, το Ms. έφερνε στην πρώτη γραμμή πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα που αφορούσαν τις γυναίκες.
Και η αντίδραση ήταν έντονη.
Όπως θυμόταν η Στάινεμ, αρκετοί προέβλεπαν ότι το εγχείρημα θα αποτύγχανε. Το περιοδικό όμως επέζησε και έγινε κομμάτι της ιστορίας του φεμινιστικού Τύπου.
Από τα περιοδικά στην πολιτική
Η δράση της δεν περιορίστηκε ποτέ στη δημοσιογραφία.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 η Στάινεμ συμμετείχε, μαζί με σημαντικές προσωπικότητες όπως οι Μπέλα Άμπζουγκ, Σίρλεϊ Τσίσχολμ και Μπέτι Φρίνταν, στη δημιουργία του National Women’s Political Caucus, με στόχο την ενίσχυση της πολιτικής συμμετοχής και εκπροσώπησης των γυναικών.
Συνδέθηκε επίσης με την ίδρυση και ανάπτυξη οργανώσεων όπως η Women’s Action Alliance, η Ms. Foundation for Women και, αργότερα, το Women’s Media Center.
Το έργο της επομένως δεν περιορίστηκε στα συνθήματα ή στις ομιλίες. Προσπάθησε να δημιουργήσει θεσμούς που θα μπορούσαν να συνεχίσουν να λειτουργούν πέρα από την ίδια.
Υποστήριξε επίσης την Equal Rights Amendment, τη συνταγματική τροπολογία που στόχευε στην κατοχύρωση ίσων δικαιωμάτων ανεξαρτήτως φύλου. Σε κατάθεσή της ενώπιον της αμερικανικής Γερουσίας το 1970, περιέγραψε προσωπικές εμπειρίες διακρίσεων που είχε αντιμετωπίσει ως γυναίκα στην εργασία και στην καθημερινή ζωή.
Δεν έπαψε να βρίσκεται «στον δρόμο»
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα στοιχεία της Στάινεμ ήταν η επιμονή της στην άμεση ανθρώπινη επαφή.
Δεν της αρκούσαν τα άρθρα.
Ταξίδευε επί δεκαετίες, μιλώντας σε πανεπιστήμια, κοινότητες, συγκεντρώσεις και διαδηλώσεις. Ακόμη και μετά τα 80 της χρόνια συνέχιζε να ταξιδεύει και να παρεμβαίνει δημόσια σε ζητήματα που αφορούσαν τις γυναίκες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Αυτή η ζωή της συνεχούς μετακίνησης αποτυπώθηκε και στο συγγραφικό της έργο. Ανάμεσα στα γνωστότερα βιβλία της βρίσκονται τα Outrageous Acts and Everyday Rebellions, Revolution from Within και My Life on the Road.
Το 2013 ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα τής απένειμε το Presidential Medal of Freedom, την υψηλότερη πολιτική τιμητική διάκριση των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η παρακαταθήκη μιας γυναίκας που έγινε σύμβολο
Η ιστορική σημασία της Γκλόρια Στάινεμ δεν βρίσκεται στο ότι δημιούργησε μόνη της το φεμινιστικό κίνημα — ούτε θα ήταν σωστό να γραφτεί έτσι.
Το δεύτερο κύμα του φεμινισμού υπήρξε αποτέλεσμα της δράσης χιλιάδων γυναικών, οργανώσεων, συγγραφέων και ακτιβιστριών διαφορετικών καταβολών και εμπειριών.
Η Στάινεμ, όμως, είχε κάτι εξαιρετικά σημαντικό: μπορούσε να μεταφέρει τα αιτήματα αυτού του κινήματος στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης.
Ήξερε τη δύναμη της δημοσιογραφίας, αλλά και τα όριά της. Ήξερε τη δύναμη της τηλεόρασης, της δημόσιας εικόνας, της πολιτικής οργάνωσης και —πάνω απ’ όλα— της προσωπικής παρουσίας.
Έτσι βοήθησε να μετατραπούν εμπειρίες που για χρόνια αντιμετωπίζονταν ως προσωπικές υποθέσεις των γυναικών σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.
Αυτό ίσως αποτελεί και το σημαντικότερο κομμάτι της κληρονομιάς της.
Η Γκλόρια Στάινεμ έζησε αρκετά ώστε να δει τον κόσμο να αλλάζει εντυπωσιακά από εκείνον στον οποίο είχε μεγαλώσει. Έζησε όμως και αρκετά ώστε να γνωρίζει ότι καμία κοινωνική κατάκτηση δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητη.
Μέχρι το τέλος παρέμεινε παρούσα.
Το 2020 η ζωή της μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο με την ταινία The Glorias. Ακόμη και στα 91 της συνεργάστηκε με τη Λιβεριανή ακτιβίστρια και βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Λέιμα Γκμπόουι σε βιβλίο που απευθυνόταν στις νεότερες γενιές.
Τώρα, στα 92 της χρόνια, η Γκλόρια Στάινεμ φεύγει αφήνοντας πίσω της βιβλία, περιοδικά, οργανώσεις, πολιτικούς αγώνες και περισσότερα από εξήντα χρόνια ακτιβισμού.
Πάνω απ’ όλα, όμως, αφήνει πίσω της κάτι δυσκολότερο να μετρηθεί:
Tην απόδειξη ότι η δημοσιογραφία μπορεί να γίνει παρέμβαση, η προσωπική εμπειρία μπορεί να μετατραπεί σε συλλογική διεκδίκηση και μία φωνή μπορεί να βοηθήσει εκατομμύρια άλλες να ακουστούν.
Η Γκλόρια Στάινεμ δεν ήταν απλώς ένα από τα πρόσωπα του φεμινισμού.
Ήταν μία από τις γυναίκες που άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο μια ολόκληρη κοινωνία μιλούσε για τις γυναίκες — και, τελικά, τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιες οι γυναίκες μπορούσαν να μιλήσουν για τον εαυτό τους.
ΠΕΘΑΝΕ ΘΡΥΛΙΚΗ, ΠΑΣΙΓΝΩΣΤΗ ΤΡΑΓΟΥΔΙΣΤΡΙΑ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΕ ΙΣΤΟΡΙΑ – ΘΡΗΝΟΣ ΣΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ
Η θρυλική τραγουδίστρια, συνθέτρια και ηθοποιός πέθανε σε ηλικία 80 ετών στο Νάσβιλ – Από τη φτώχεια του Τενεσί στην παγκόσμια καταξίωση, άφησε πίσω της μια
Πέθανε ο «κοιμώμενος πρίγκηπας»
Ο πρίγκιπας της Σαουδικής Αραβίας, Αλ-Ουαλίντ μπιν Χάλεντ, ο οποίος βρισκόταν σε κώμα τα τελευταία 20 χρόνια, απεβίωσε χθες Σάββατο, 19 Ιουλίου. Πέθανε ο «κοιμώμενος πρίγκηπας» Ο πρίγκιπας Αλ-Ουαλίντ μπιν Χάλεντ είναι γνωστός ως «Ο Κοιμώμενος Πρίγκιπας» στη Σαουδική Αραβία. Βρισκόταν σε κώμα τα τελευταία 20 χρόνια μετά από ένα ατύχημα. Υπό αυτές τις συνθήκες, […]
Νεκpη πασίγνωστη παρουσιάστρια στα 52 της ! Καλό ταξiδι λατρεμένη μας !
Νεκpη πασίγνωστη παρουσιάστρια στα 52 της ! Καλό ταξiδι λατρεμένη μας ! Καλό ταξiδι λατρεμένη μας ! Ανάντα Λιούις: Πέθανε στα 52 της η παρουσιάστρια του MTV μετά από μάχη με τον καρκίνο του μαστού Η θρυλική παρουσιάστρια του MTV έφυγε στα 52 της – Έγινε σύμβολο τηλεόρασης και ήταν αγωνίστρια κόντρα στον καρκίνο του […]
Εορτολόγιο 1 Απριλίου: Η μεγάλη Αγία που τιμά αύριο η Εκκλησία – Μη ξεχάσετε να τους πείτε χρόνια πολλά
Κατά το εορτολόγιο, αύριο, Τρίτη 1 Απριλίου, γιορτάζεται η μνήμη της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας καθώς και των Μαρτύρων Γεροντίου και Βασιλείδου. Εορτολόγιο 1 Απριλίου: Ποια μεγάλη Αγία τιμά αύριο η Εκκλησία Η Οσία Μαρία η Αιγυπτία είναι μια σημαντική αγία της Χριστιανοσύνης, γνωστή για την μεταστροφή της και τη ζωή της ως ασκήτρια. Γεννήθηκε […]
Εορτολόγιο: Η μισή Ελλάδα γιορτάζει αύριο 25 Ιανουαρίου – Τα δύο πολύ γνωστά ονόματα
Αύριο σύμφωνα με το εορτολόγιο του 2024 τιμάται η μνήμη του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου και της Αγίας Μαργαρίτας. Εορτολόγιο: Τα δύο πολύ γνωστά ονόματα Αύριο 25 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, έχουν γιορτή οι: Γρηγόρης, Γρηγόριος, Γόλης, Γρηγορία * Μαργαρίτα, Ρίτα, Μαργαρίτης * * Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα. Εορτολόγιο: […]
Περισσότερες Ειδήσεις σήμερα
Έγινε το πρώτο σιδηροδρομικό δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη με 100% σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση
Χαμός με τις δυο λέξεις που αποκάλεσε τον Τσίπρα ο Βελόπουλος